İstihdam Paketi

Ömer Kalın tarafından yazıldı. Aktif .

İstihdam Paketi ve İşverene Getirdikleri
 Bir süredir kamuoyunda tartışılan istihdam paketi işverene yeni teşvikler getiriyor. İşsizliği azaltmak amacıyla hazırlanan paket çalışma hayatına yönelik düzenlemeler içeriyor. İşyeri sağlık birimleri sağlık ve güvenlik birimleri olarak yeniden tanımlanıyor, ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin kurulmasına imkan tanınıyor.Çok sayıda kurum tarafından benzer gerekçelerle işyerlerinin kurulması aşamasında istenen ve bu nedenle mükerrerliğe yol açan işyeri kurma izni kaldırılarak işyerinin kuruluşu aşamasında yaşanan sorunların giderilmesi amaçlandı.

50 veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu kaldırılıyor, terör mağduru çalıştırma yükümlülüğü sadece kamuya bırakılarak, özürlülere ait SSK işveren priminin Hazinece karşılanması öngörüldü.

SSK işveren hissesine isabet eden beş puanlık prim tutarının Hazine tarafından karşılanması öngörüldü. İl istihdam kurullarının üyeleri ve görevleri yeniden belirlenerek etkinliğin artırılmasına yönelik hükümler düzenlemede yer aldı. İŞKUR’a kayıtlı işsizlerden aktif işgücü programları çerçevesinde sunulan hizmetlerden yararlanabilmesi amacıyla işsizlik sigortası fonundan kaynak kullanılmasına imkan sağlandı.

Ayrıca, gençler ve kadınların istihdamını artırmak amacıyla, mevcut istihdama ilave olarak işe alınan kadınlar ile 18-29 yaş arası gençlere ait SSK işveren priminin 5 yıl boyunca kademeli olarak İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanması öngörüldü.

Diğer taraftan, kreş ve emzirme odası açma yükümlülüğünün işverenler tarafından hizmet alımı ile yerine getirebilmesi hedeflendi.500 veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde işverenler tarafından spor tesisi kurma yükümlülüğü kaldırıldı.

Tasarı ile;zorunlu istihdam yüklerinin hafifletilmesi,nitelikli işgücü ihtiyacının karşılanması,istihdamın teşvik edilmesi, işgücü maliyetlerinin düşürülmesi, kayıt dışı istihdamın azaltılması hedeflendi.

Kayıt dışı istihdamla mücadele edebilmek için 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununa göre çalışanlara ait kimlik bilgilerinin, genel kolluk kuvvetlerince ilgili Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı il müdürlükleri veya merkez müdürlüklerine bildirilmesi öngörülmekte. Böylece kurumlar arasında sigortasız çalıştırılmaya karşı koordinasyon ve ortak hareket sağlanması hedeflendi.

Sigortalı işsizlerin doğrudan veya elektronik ortamda da İŞKUR’a başvurabilmelerine olanak sağlanmakta,aynı şekilde işverenler tarafından tanzim edilmesi gereken işten ayrılma bildirgelerinin fiziki ortamla birlikte elektronik ortamda da verilip/alınabilmesi için düzenleme yapılmakta.

Getirilen düzenleme ile işsizlik ödeneği miktarının hesaplanmasında asgari ücretin neti değil brütü baz alınacağı hüküm altına alınmakta ve böylelikle sigortalı işsizlerin halen almakta oldukları işsizlik ödeneğinde yaklaşık yüzde 40 oranında artış sağlanmakta.

İşsizlik sigortası primi Devlet payı ile nemasının tamamının;2008-2012 yıllarında nemalandırılması sonucunda elde edilen gelirlerin, İşsizlik Sigortası Fonu tarafından Yüksek Planlama Kurulu kararına göre,öncelikle Güneydoğu Anadolu Projesi kapsamındaki yatırımlar ile münhasıran bölgesel ekonomik kalkınma ve sosyal gelişmeye yönelik yatırım alanlarında kullanılmasına imkan sağlanmakta.

Ayrıca, kadınlar ve gençlerin istihdamını arttırmak amacıyla,mevcut istihdama ilave olarak işe alınan kadınlar ile 18-29 yaş arası gençlere ait SSK işveren priminin 5 yıl boyunca kademeli olarak İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanması öngörülmekte. İlave istihdam kapsamına;maddenin yürürlük tarihinden önceki altı aylık dönemde prim ve hizmet belgelerinde bildirimi yapılan ortalama sigortalı sayısına ilave olarak ve Kanunun yürürlük tarihinden önceki bir takvim yıllık dönemde prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalılar dışında olanlar girebilecekler. Bu sigortalıların, işveren hisselerinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak. Fondan karşılanacak tutar sigorta primine esas kazancın altı ile sınırlandırılmakta.

İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanacak prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak vergiye tabi olacak kazancın tespitinde dikkate alınmaması sağlanmakta.

İşsizliğin azaltılması, yatırımların istihdam odaklı arttırılması amacıyla sigorta primleri işveren hissesinde 5 puanlık indirime gidilmekte.

150 ve daha fazla kadın işçi çalıştıran işverenlere anaokulu açma yükümlülüğü getiren Milli Eğitim Temel Kanununun 21inci maddesinin üçüncü fıkrası, işverenler üzerindeki yükümlülüğü azaltmak amacıyla yürürlükten kaldırılacak.

Görüldüğü üzere yukarıda sayılan düzenlemelerin ana amacı istihdamı artırmak, kayıt dışı istihdam ile mücadele etmek ve işverenlerin yıllardır dile getirdikleri işgücü maliyetlerini düşürmek olarak özetlemek gerekir. Ancak bu düzenlemelerin işverenlerin derdine ne kadar çare olacağı sıkıntılarını ne ölçüde rahatlatacağı tartışılmalıdır. Her Şeyden önce çok geç kalınmış düzenlemelerdir. Yıllardır iş dünyası, Ticaret odaları, esnaf ve meslek odaları iş yükü maliyetlerinin çok yüksek olduğu konusunda hemfikir olarak her türlü ortamda şikayetlerini dile getirmişlerdir. Buna rağmen yıllardır yapılan şikayetlere inatla yıllarca kulak tıkanmış, cevap verilmemiş ve gerekli düzenlemeler yapılmamıştır.

Kaldıki hükümetçe işyükü maliyetlerinin yüksek olmasının kayıt dışı istihdamı artıracağının bilinmesine rağmen bu konuda bir düzenleme yapılmamıştır. Tabi ki İMF ye verilen taahhütlerin, sözlerin göz ardı edilmesi mümkün değildir. Ancak şunu anlamak, açıklayabilmek ve mantıklıdır demek de mümkün değildir. Şöyleki; Bugün itibari ile 16 yaşından büyük bir işçinin asgari ücretten eline geçen net ücreti 435,92 YTL iken bu kişi için devlete ödenen sigorta ve vergi yükü toplamı asgari geçim indirimi dikkate alınmaz ise 303,29 YTL dir.

Yani siz devlet olarak işverenden işçiye ödenen 435,92 YTL ücretin dışında 303,29 YTL vergi ve ssk primi isteyeceksiniz ki bu da net ücretin yüzde yetmişine tekabül eder, sonrada kalkıp kayıt dışı istihdam dan şikayet edeceksiniz ! Hemen söyleyelim ki böyle bir şeye hiç hakkımız yok.

Sanayiciyi işvereni neredeyse iki senedir Yüzde beşlik SSK primi indirimi ile oyaladınız. Sanki Yüzde elli indirim yapacakmış gibi. Yüzde elli indirim yapılsa bile bu kadar yaygara koparılmaz bu kadar konuşulmazdı.

Sonuçlar ortada, şikayetler alenen yapılmakta, işsizlik, kayıtdışı istihdam, kayıtdışı ekonomi, kalkınma hızı, büyüme oranı, faiz oranları, enflasyon oranı, gayrisafi hasıla, cari açık, kapanan işyerleri, yurt dışına kaçan beyin gücü, yurt dışına kaçan sanayici, kısacası bütün ekonomik ve sosyal göstergelere bakın sonuçta kötüye gidildiği gayet net ve açık.

Yapılması gereken, yukarıda açıklanan düzenlemelerde biraz daha cömert olmak, ekonominin nabzını daha iyi tutmak, üretici ve sanayicinin, ülkeye katma değer katan her kesimin ihtiyaçlarına çok daha hızlı ve etkin cevap verebilmek ve onlarla bütünleşmek. Yapılması gereken, tabiki yaklaşık iki sene konuşup, meydanlarda insanları oyalayıp, medyada manşet olup da yüzde beşlik bir ssk primi indirimini bile henüz gerçekleştirememek değil.