Camcılık

tchayat tarafından yazıldı. Aktif .

tchayat november 200612

Camcılık

Binlerce yıldır camcılıkla ilgili çeşitli çalışmalar yapılmakta ve bu mesleğin bir sanat olduğu görüşü kabul görmektedir. Camın şekillendirilmesi sürecinde çok kısa bir sürede hızlı, kararlı ve bir o kadar da yaratıcı müdahalelerde bulunmak ancak bir sanatçı eliyle mümkün olabilecektir.
 
Ilk camın, Fenike kıyılarında tüccarların yemek pişirirken tencerelerini koydukları güberçile topraklarının erirken kumla karışması sonucu oluştuğu söylenmektedir. Dünyanın birçok kentinde el imalatı cam ürünleri yapılmaktadır. Venedik'te özellikle de Murano Adası'nda camcılık işine özel bir önem verilmekte ve bu işi yapanlar seçkinlik kazanmaktadır. Bizim tarihimizde de Selçuklular zamanında cam eşyalar yapıldığı bilinmektedir. 19.yüzyılda Türk camcılığında ilerleme kaydedilmiş, Beykoz'da cam imalathanesi kurulmuştur. Bu imalathane çeşmibülbülleri ile tanınır. Beykoz camcılığının ve çeşmibülbülün yaratılmasında ve geliştirilmesinde, Venedik camcılığının ve Sultan III.Selim zamanında geleneksel sanayi alanlarının geliştirilmesi için yapılan çalışmaların önemli etkisi olmuştur. Çeşm-i bülbül (Bülbülün gözü), 18.yüzyılın sonunda III.Selim'in Mevlevi dervişi Mehmet Dede'yi cam tekniklerini öğrenmek için Venedik'e göndermesi sonucunda ortaya çıkmış bir cam işleme sanatıdır. Cam, özel kum ve kaya çeşitlerinin yüksek sıcaklıkta eritilip soğutulmaya bırakılmasıyla işlenir. Çeşmibülbül yapımının normal cam yapımından farkı, camın içindeki beyaz ve renkli çizgileri oluşturan cam çubuklardır. Çeşitli renklerde olabilmekle beraber, çeşmibülbüller genellikle mavi beyaz üretilmektedir.

tchayat november 200614

Türkiye'de ilk cam fabrikası, 1934 yılında Paşabahçe'de kurulan Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş.'dir. 2002 yılında bu fabrikanın kapatılmasından sonra, el imalatı camın üretim merkezi Denizli olmuştur. Denizli Cam Sanayi'inde; Brezilya'dan Avustralya'ya, Amerika'dan Güney Afrika'ya kadar birçok ülkeye ihracat yapılmakta, fabrika içinde bulunan Cam Işlemeciliği Meslek Lisesi her yıl yaklaşık 200 öğrenci mezun vermektedir.

tchayat november 200668

Camın şekillendirilmesinde, sıvama, sabit ve hareketli üfleme olmak üzere üç şekillendirme tekniğinden yararlanılmaktadır. Sıvama yönteminde, sabit kalıplar kullanılmak da, üfleme tekniği ise tamamen cam ustasının göz kararına ve yeteneğine dayanmaktadır. Şekillendirme işleminden sonra cam soğutulmak üzere tavlama fırınına konulmaktadır. Bu işlem sırasında aniden soğuyan camlar, daha çabuk kırılma özelliği göstermekte ve bunlara tansiyonlu ürünler denilmektedir
 
Dış Ticaret Müşteşarlığı'nın verilerine göre; yıllar itibariyle ülkemizin gerçekleştirdiği cam ve cam eşya ihracat miktarları aşağıda belirtildiği şekildedir.
 
Tüm alanlarda olduğu gibi camcılıkta da teknolojik yeniliklerden ve gelişmelerden yararlanılmaktadır. Ancak üretilen ürünler, ona şekil veren ustanın hüneri ve sıcak fırın karşısında döktüğü alın terinin sonucudur. Bu nedenle, herbiri diğerinden farklı ve güzel olan cam eşyalara ürün demek yerine sanat eseri olarak tanımlamak çok daha doğru ve isabetli olacaktır.

PLG_CONTENT_AUTHORLIST_TITLE_MORE_ARTICLES