Beslenme, Kanser ve Egzersiz

Dr. Yılmaz Özen tarafından yazıldı. Aktif .

 

bes11

Sağlıklı yaşam için beslenme ve hareketliliğin (egzersiz) önemini bilmeyen pek yoktur. Ancak bu ikilinin kansere yakalanma riski üzerinde de önemli etkilerinin bulunduğu artık bilimsel araştırmalarla kanıtlanmıştır.
Dünya genelinde kanser ölümlerinin üçte bir kadarının diyet ve fiziksel aktivite ile bağlantılı olduğu, diğer üçte bir kadarının ise sigaraya maruz kalmakla ilişkili bulunduğu kanıtlanmıştır. Genetik faktörler ise nispeten oldukça düşük bir oranda yer alırlar.
 
Insan vücudu günlük hayati fonksiyonları (kalp atımları, soluk alma...) dışında olağan günlük faaliyetleri ve çok önemli olan egzersizleri yaparken enerji harcar. Günlük beslenme esnasında alınan gıdalarla bu enerji karşılanırken sağlıklı bir dengenin sağlanması son derecede önemlidir. Alınan ve harcanan enerji denk olmalı ve alınan enerjinin kaynağı besinler ihtiyaca en uygun özellikte olmalıdır. Yani yeterli ve dengeli bir beslenme olmalıdır. Bu denge aşırı beslenme yönünde bozulduğunda ortaya çıkan aşırı kilo fazlalığı, başta kalp damar sistemi olmak üzere vücutta zamanla pek çok bilinen sorunlara yol açar. Toplumların gelir düzeyi arttıkça daha fazla miktarlarda ve yüksek enerjili gıdalara yönelme olmaktadır.

tchayat november 200619

Öte yandan yaşamı kolaylaştırıcı faktörler, kolay haberleşme imkanları, otomobil kullanılmasındaki aşırı kolaycılık gibi günlük yaşantıda daha az enerji harcanmasına sebep olan rahat hayat tarzı yerleştikçe vücutta daha çok kalori birikmekte ve bir şişmanlık hastalığı giderek kaçınılmaz hale gelmektedir. Günümüzde bu tehlike artık çocuklar için de çok ciddi boyutlarda seyretmektedir. Bilgisayar başında uzun saatler boyunca hareketsizlik ve yüksek enerjili hazır yiyecekler, geleceğin asosyal bireyleri için her tür riske zemin hazırlamaktadır.Çocukluk döneminde şişman olanların yarısı, ergenlik dönemindeyken olanların %75'i erişkin yaşlarda artık aşırı kilolu olarak kalmaktadırlar.
 
tchayat november 200617
Batı toplumlarında ölümlerin %14-20'sine neden olan şişmanlık hastalığı ile kanser arasındaki ilişki pek çok araştırmalara konu olmuştur. Günümüzde aşırı kilonun , bağışıklık sistemini ve hormon dengesini bozarak kansere zemin hazırladığına inanılmaktadır. En çok meme, kalın barsak, rahim, yemek borusu ve böbrek kanserleri aşırı kilo ile ilişkili bulunmuştur. Gıdaların içerebildikleri kanserojen maddeler ise bir başka sorundur.Özellikle, tekniğe uygun olmayan yöntemlerle hazırlama, katkı maddeleri, renk ve tat veren maddeler suçlanmaktadır. Peki bunca riskleri olan sağlıksız beslenme ve hareketsizlik durumlarına karşı neler yapılabilir?
 
1-Sağlığa uygun nitelikli gıdalar yeterli ve dengeli olarak alınmalı,vücudun enerji ihtiyacı ve harcaması konularında bilgi sahibi olunmalıdır.Enerji ve kalori kavramları ile gıdaların özellikleri çok iyi bilinmelidir.
 
2-Fiziksel aktivite, bilinçli bir şekilde yaşama ve ilgili olabilen başka faktörlere uygun bir şekilde, en iyisi uzman bilgilerine dayanılarak düzenli ve yeterli yapılmalıdır.Bu sayede fazla kilolar verilirken başta kalp-damar ve iskelet sistemleri olmak üzere pek çok alanlarda çok olumlu gelişmeler elde edilir. Öte yandan bağışıklık sistemi giderek kuvvetlenir ve her türlü hastalığa karşı direnç kazanılır.40 yaşını aşmış erekeklerle 50 yaş üzeri kadınlar ve herhangi bir riskli durumu olanlar mutlaka doktor kontrolünde egzersiz yapmalıdır.

 

3-Alkollü içeceklere dikkat edilmelidir. Aşırı alkol alınmasına bağlı olarak ağız boğaz, yemek borusu ve karaciğer kanserleri ortaya çıkma riski yüksektir.
 
4-Sigara kullanımı ise başta akciğer, boğaz, pankreas olmak üzere pek çok organ kanserlerinde tartışmasız ve yüksek düzeyde risk faktörüdür. Halen kullanılıyorsa uzman denetiminde bırakılmalıdır. Kendi iradesiyle sigarayı bırakmak genellikle mümkün olmamaktadır.
 
5-Yeterli ve dengeli beslenirken ek vitamin ya da benzeri desteklere pek ihtiyaç bulunmaz, ancak herhangi bir nedenle oluşan kayıp durumlarında ve ilerleyen yaş söz konusu ise yine uzman kontrolünde alınmalıdır. Yeterince ve kaliteli su içmek,bir yandan vücuttaki zararlı atıkların kolayca atılmasını sağlarken öte yandan mesane kanseri riski başta olmak üzere pek çok olumsuzlukları önler.
 
Sağlık ve esenlik dolu günler...