Deniz taşımacılığı

Ebru Arslan tarafından yazıldı. Aktif .

gm

Türklerde denizcilik, Marmara'da üstünlük sağlayamayan ve Izmir'de güçlü deniz donanmaları kuran Selçuklular devrinde başlamıştır. Ancak denizcilik alanında en büyük ilerleme Osmanlılar zamanında yaşanmış ve dünyada 16.yüzyılın denizcilik konusunda en başarılı devleti Osmanlılar olmuştur.
Dünyanın en güçlü donanmasına sahip olan Osmanlılar,Avrupa devletlerinin ısmarladıkları savaş ve ticaret gemilerini yapmışlardır.
 
Istanbul'da yapılan ve "kalyon" ismi verilen 3300 kişilik savaş gemisi bunun en güzel örneğidir. Osmanlılar denizcilik ilmi konusunda da çok ilerlemişlerdir. Topkapı Müzesi'nde sergilenen, Pîrî Reis'in 1513 yılında çizdiği, Afrika' nın batı, Güney Amerika nın doğu ve Antartika' nın kuzey sahillerini gösteren haritasını görenler hayretler içinde kalmaktadırlar. Osmanlılar, 800 yolcu taşıyan gemiler yapmış, deniz ticareti ve nakliyatı alanında da çalışmalar gerçekleştirmişlerdir.

1843 senesinde kurulup 108 yıl faaliyetlerini sürdüren Fevâid-i Osmaniye Şirketi ve 1851 senesinde kurulup 94 yıl faaliyetlerine devam eden Şirket-i Hayriye, 1944 senesinde Devlet Deniz Yolları ve Limanları Işletme Umum Müdürlüğü' ne devredilmişlerdir.
 
Ülkemizin üç tarafının denizlerle çevrili olması deniz yolu ulaşımının ön plana çıkması için önemli olsa da, bu sektörün yoğun sermaye gerektirmesi gelişimini baltalayan en önemli faktördür. Ancak deniz taşımacılığı alanında atılan her adım etkileyeceği yan sektörlerle birlikte önemli ölçüde istihdam olanağı sağlayacaktır. Günümüzde bir malın zarar görmeden hedef pazara ulaştırılabilmesi, malın kalitesi ve fiyatı kadar önemli hale gelmiştir. Bu durum, rekabet engeliyle mücadele için şüphesiz dış ticarette daha fazla etkisini hissettirmektedir. Denizyoluyla taşımacılık havayoluna göre 14, karayoluna göre 7, demiryoluna göre ise 3,5 kat daha ucuza sağlanmaktadır.
 
Türk Bayraklı gemilerin liman kontrollerinde tutulma oranlarını düşürmek ve dünya deniz taşımacılığından en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamak için ulaştırma bakanlığı tarafından önemli çalışmalar yapılmaktadır. Bu uygulamalar sonucunda yabancı limanlarda denetime giren gemilerimizde bulunan eksiklikler toplamında azalma görülmüştür. 2003 yılında tutulma oranı %9.54 iken, 2004 yılında bu oran %6.51'e düşmüştür. 2006 ocak ayında 3, şubat ayında da 7 olmak üzere 10 gemimizin eksik evrak ve teknik eksikliklerden dolayı tutulması bu konuda yaşanan üzücü gelişmelerdir.

img710

1926 yılında yürürlüğe giren Kabotaj Kanunu'na göre; Türk limanları arasında yolcu ve yük taşımak, gemi çekmek, kılavuzluk etmek, her türlü liman hizmetini vermek, yani ticari faaliyette bulunmak sadece Türk bayraklı gemilerin ve teknelerin hakkıdır.
Önemli limanlarımız arasında; Istanbul, Izmir, Izmit, Samsun, Bandırma, Zonguldak, Ereğli, Iskenderun, Gemlik, Antalya ve Mersin sayılabilir. Limanlarımızın yeterli demiryolu ve karayolu bağlantısı bulunması deniz taşımacılığı açısından sahip olduğumuz avantajlardandır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin egemenliğindeki Türk boğazları; 37 mil uzunluğundaki Çanakkale Boğazı, 110 mil uzunluğundaki Marmara Denizi ve 17 mil uzunluğundaki Istanbul Boğazı'ndan oluşmaktadır. Karadeniz ve Ege Denizi arasındaki, toplam uzunluğu 164 deniz mili olan bu su yolunun alternatifi yoktur ve tüm ülkeler, özellikle Karadeniz ülkelerinin ekonomileri için çok önemlidir.

img709

Devlet Istatistik Enstitüsü'nün 2000 yılı verilerine göre, aşağıdaki ilk tabloda ülkemizin dış ticareti içinde taşıma sistemlerinin payı, ikinci tablada ise yük olarak Türk ve yabancı araçların taşıma payları gösterilmektedir.

PLG_CONTENT_AUTHORLIST_TITLE_ABOUT_AUTHOR

Ebru Arslan