Блог http://webekm.com/ и още нещо.

Amerika'lı Amishler

Özkan Özipekliler tarafından yazıldı. Aktif .

Fuarın ilk gününde gördüğüm 1800 lü yılları çağrıştıran kıyafeti ile kukuletalı bayan ve bıyıksız sakallı bey beraberce dolaşırken dikkatimi çekmişti. 2008 agustos ayında Amerika da Atlanta kentinde mobilya aksesuarları ve makineleri fuarındaydım ve ilk olarak bu insanları bazı firmaların fuar standlarında dikkat çekmek üzere tutulan animatorler olarak düşündüm. Sonra bunların Amish olarak taninan insanlar olduğunu söylediler. Sayıları pek te az değildi ama benim elektrikli aletleri sergilediğim standıma hic uğramıyorlardı. Sonra öğrendim ,Amish ler elektrik ve elektrikle çalışan herhangi bir şey kullanmazlarmış. Peki bu devirde nasıl bir hayat sürüyorlardı. Daha fazla meraklanarak arastirmaya devam ettim.

Amish’lerin genellikle Pensilvanya eyaletinde Old Pensilvanya ve Strassburg adlı yerleşim birimlerinde yoğunlukla yaşadıklarını öğrendim. Temel olarak teknolojiden uzak yaşam biçimleri var. 1800 lü yıllarda Almanya ve Avusturya dan göç ederek gelen muhafazakar hristiyan olduklarını söylüyorlar. Fakat Museviliğin bir kolu olduğunu iddia edenler de var. Turistik turların düzenlenip Amish’lerin yaşamlarının diğer insanlar tarafından izlendiğini de öğrenince ben de bu insanları daha yakından tanıyıp görmek istedim.

Old Pensilvanya ve Strasburg dünya ekonomisinin bir şekilde yönetildiği New York kentine araba ile 1 yada 2 saat mesafede. Burada yaşayan Amish’ler elektrik kullanmıyorlar , televizyon izlemiyorlar , internet , cep telefonu ve bilgisayar kullanmıyorlar , teknolji ile üretilen eşyaları ve petrol ürünlerini kullanmadan yaşamlarını sürüdüryorlar. Genellikle tarım işleriyle uğraşıyorlar ve marangozluk gibi işler yapıyorlar. Herhangi bir Makina kullanmadan mısır ekiyorlar ve yine Makina kullanmadan hasat yapıyorlar. Demir tekerlekli at arabaları ile seyahat ediyorlar. Hava kararınca evlerinde mum ışığı ile aydınlanıyorlar.

Amish’leri yakından tanımak istermisiniz diye bir ilan , yolda ilerlerken gözümüze çarpıyor ve içeriye giriyoruz. İçeride bizim gibi bir çok ziyaretçi var. Biz de sıraya giriyoruz. Coğunluk museviler. Amish insanları kasbalarına gelen ziyaretçileri , orijinal at arabalarına bindirip gezdiriyorlar ve para kazanıyorlar. Hem de kendi tanıtımlarını yapıyorlar.

Bindiğimiz arabayı Ladia adlı bir Amish kızı sürüyor. Amish’ler ile ilgili bize genel bilgi veriyor. Genclerin devlet okullarında eğitim görmelerine karşı olduklarından , küçük yaşlarda sadece dört yıl kadar kendi dini okullarında eğitim aldıklarını , bunun dışında bir eğitim almadıklarını fakat daha sonra da meslek ile ilgili bilgileri işletmelerde ustalardan edindiklerini söylüyor. Kukuleta sapkalarının bayanlar için bir simge , bıyıksız sakalın ise beyler için bir simge olduğunu anlatıyor. Amerika seçimlerini ancak gazetelerden takip edebildiklerini belirtiyor. Kullandığı cep telefonunu hatırlatınca , normalde Amish’lere teknolojinin yasak olduğunu ancak bize daha iyi hizmet vermek amacıyla iş için kullandığını acikliyor. Amish’ler elektrikle çalışan alet ve motorlu araç kullanmamakla beraber işletmelerinde zenci yada amish olmayan söförler bulundurarak daha fazla iş yapamaya çalışmalarına müsade ediliyormuş. Amish olmayan insanlara kendi web sayfalarını yaptırabiliyorlarmis. Tur atarken evlerinde bulunan buyuk yıldız işareti simgeler dikkatimizi çekti ancak Ladia bunun musevilikle bir ilgisinin olmadığını da ayrıca belirtti.

Amish köylerine açılan 5 yıldızlı otellere turistik turlar düzenleniyor. Amish insanları ve amish olmayan insanlar bitişik evlerde birbirinden çok farklı yaşam tarzları olmasına rağmen huzur içinde yaşıyorlar. Amish toplumunun doğal yaşantılarından ziyade dünyanın en gelişmiş ülkesinin tam merkezinde böylesine sıradışı yaşantısı olan insanlar ile bildiğimiz amerikan halkının kavga etmeden huzur içerisinde yaşamasına imrendim.

Kendileri bir simge olarak nitelemelerine rağmen Amish kadınlarının başlarında bulunan takkelerini ve erkeklerin bıyıksız sakallarıni amerikan halkı çağ dışı diye algılamıyor , onları da toplumun farklı bir kültürel zenginliği diye degerlendiriyor.

Amish’ler farklılıklarla dolu yaşam biçimlerine rağmen herhangi bir özerklik yada siyasal bağımsızlık taleplerinde bulunmuyorlar. Ustelik Amish olmayan insanlarla beraberce ne kadar huzur içinde yaşadıklarını övünerek anlatıyorlar. Bu arada Avrupa Birliği de Amish halkının haklarının verilip verilmediği konusunda ABD yi sorgulamıyor. Amerika gelişmiş ve federal bir devlet ancak eyaletler etnik sebeplere göre oluşturulmamış. Zenci , beyaz yada Amish gibi sıradışı etnik gruplar farklı eyaletlerde yaşayabiliyorlar. Peki ya bizde durum nasıl? ABD de farklı etnik gruplar huzur içerisinde yaşarken neden bizim gibi gelişmekte olan ülkelerde etnik gerekçeler ile bağımsızlıklar talep ediliyor?

Amish halkının sıradışı yaşamına tahammül eden amerikan halkının yada zenci olsun beyaz olsun amerikan halkına tahammül eden Amish’lerin birbirine gösterdiği hoşgörüyü ülkemizde de kürt , çerkez , laz birbirine gösteremez mi diye düşündüm. Başı örtülü yada başı açık bayanlar birbirleriyle huzur içinde yaşayamaz mı diye düşündüm. Amish halkı Amerikan halkı olmaktan gurur duyarak Amerikan halkına bir renk ve zenginlik katarken . Bizim ülkemizdeki farklı kültürlerin de farklı etnik grupların da her biririnin ayrı birer zenginliğimiz olduğunu , birlikte yasamanin , farklılıklara tahammül etmenin ne kadar önemli oldugunu bir kez daha anladım.

Bookmaker bet365 The best odds.

Full premium BIG Theme for CMS