Kaçak Kayıp Bedeli

Av. Naci Özdamar tarafından yazıldı. Aktif .

g48

Sayın tchayat dergisinin  değerli okuyucuları  elek- trik  faturalarına eklenen Kaçak - Kayıp bedeli (K/K bedeli)  ile  ilgili  kamuoyunda  çeşitli  yorumlar yapıldı. Bu konu ile ilgili yazılı basında  ve tvlerde değişik görüşler  ileri sürüldü.

Basına  yansıyan  haberlere  göre  bir  kaç  Tüketici Mahkemelerinden bu konuda tüketici lehine  karar lar verildiği belirtildi.Değerli  okurlar  öncelikle  tüketici  kime  denir. Kayıp/Kaçak ne anlama gelmektedir. Bu hususları açıklamak gerekir.

4077 sayılı Tüketici Yasanın 3. Maddesine göre; Mad.3/f  Satıcı:  Kamu  Kurulu  tüzel  kişilerde  dahil olmak  üzere  ticari  veya  mesleki  faaliyetleri kapsamında  tüketiciye  mal  sunan  gerçek  veya tüzel  kişiler  satıcıdır.  Bu  nedenle  iş  yeri,  imalat atölyesi,  ticari  amaçla  yapılan  tarımsal  faaliyette bulunan her kes  satıcı konumundadır.Tacirler  ve  ticaretle  uğraşan    kişilerin  elektrik idaresi ile yaptıkları sözleşmeler onları bağlar.

Mad.3/e Tüketici: Bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek yada tüzel kişi tüketicidir.

Satıcı,  tüketici  ile  yaptığı  abonelik  sözleşmesini tüketicinin  izni  olmadan  tüketici  aleyhine değiştiremez

Örneğin    (A)  isimli  kişi  tarımsal  sulama  amacıyla   elektrik abonelik sözleşmesi yapsa bu kişi  tüketici sıfatına  haiz  değildir.  Çünkü  satın  aldığı  elektriği tarımsal sulama alanında kullanmaktadır.

4077  sayılı  Yasanın  4.  Maddesinde  (“….tüketici malın  teslim  tarihinden  itibaren  30  gün  içerisinde ayıbı  satıcıya  bildirmekle  yükümlüdür….”  Davacı 12.10.2009  tarihinden  itibaren  adına  gelen faturalarda  haksız  bedel  alındığı  iddiasında bulunduğu için 30 günlük yasal süre içerisinde bu faturalara karşı ihbar şartını yerine getirmemiştir.Bir çok kişi kayıp kaçak elektrikten dolayı kendisin- den haksız bedel tahsil edildiğini iddia etmektedir. Faturada  belirtilen  kaçak  kayıp  tabirinin  anlamı kaynaktan müşteriye ulaşıncaya kadar şebekede kaybolan enerji karşılığı tahakkuk ettirilen bedeldir. Faturada  yer  alan  kaçak  kayıp  tahakkuku  kaçak enerji  kullanımından  kaynaklanan  bir  bedel olmayıp  elektrik  sisteminde  dağıtım  sırasında ortaya  çıkan  teknik  kayıplara  ilişkin  maliyetin karşılanabilmesi amacıyla belirlenmiştir.

Kamu  oyunda  izah  edildiği  üzere  kayıp-  kaçak elektrik enerjisinin “ çalınmasına” yönelik bir işlem değildir. Elektrik hırsızlığı Türk Ceza Kanununda da karşılığı  belirtilen  bir  suçtur.Bu  suçu  işleyenler Ceza Mahkemelerinde ayrıca yargılanır.

4628  Sayılı  Elektrik  Piyasası  Kanunun  1.  Mad- desinde  elektriğin  yeterli,  kaliteli,  sürekli,  düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için rekabet ortamında özel hukuk  hükümlerine  göre  faaliyet  gösterebilecek mali  açıdan  güçlü  istikrarlı  ve  şeffaf  bir  elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız  bir  düzenleme  ve  denetiminin sağlanması amaçlanmıştır.

Yine  aynı  kanunun  4.  Maddesinde  “  kamu  tüzel kişiliğine  haiz  idari  ve  mali  özerkliğe  sahip  ve  bu kanun  ile  kendisine  verilen  görevleri  yerine getirmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kurulmuştur.” Bu kurul kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit  edip  tüketicilere  yapılan  elektik  satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmek ve  bunların  denetlenmesine  ve  kanuna  uygun şekilde işlem yapılmasını sağlamaktır.

Elektrik  piyasası  kanunu  5.  Maddesinin  6. Fıkrasının (c) bendi gereğince “ tüketicilere güve- nilir  kaliteli  kesintisiz  ve  düşük  maliyetli  elektrik enerjisi hizmeti verilmesini, teminen gerekli düzen- lemeleri yapmak” hususu da yer almaktadır.

Kayıp  kaçağa  ilişkin  uygulama  ilgili  mevzuat hükümlerinin  yanı  sıra  elektrik  piyasası  tarifeler yönetmeliği ve ilgili tebliğler gereğince 16.12.2010 tarih  2932  sayılı  kurul  kararı  ile  2011-2015  döne- mini  kapsayan  2.  Uygulama  dönemi  için  21 dağıtım  şirketi  için  kayıp  kaçak  hedefleri belirlendiği her bir dağıtım bölgesinin kayıp kaçak oranları  dikkate  alınarak  elektriğin  üretilmesi gerektiği  üretilen  elektriğin  maliyetinin  tüketicilere yansıtılmasının  faaliyetin  doğal  sonucu  olduğu teknik  kayıpların  makul  seviyeye  indirilmesi  için gerekli  düzenlemelerin  yapıldığı,  elektrik  dağıtım şirketlerinin ilan edilen tarifeleri değiştirmeye veya farklı olarak uygulama yetkisi  bulunmadığı, kayıp kaçak  bedeli  2011  yılı  itibariyle  tanımlanan  ve belirlenen  bir  bedel  olmayıp  bu  bedel  2011  yılı öncesinde  de  perakende  satış  lisansına  sahip olan dağıtım şirketinden elektrik satın alan tüketi- cilere aktif enerji bedeli içerisinde tahakkuk ettirilen bir bedel olup 2010 yılı ve öncesinde yürürlükteki perakende  satış  birim  fiyatları  içerisinde  yer  alan kayıp  enerji  bedelinin  2011  yılı  için  faturalarda şeffaflık  gözetilmesi  kapsamında  ayrıştırılarak ayrıca tahakkuk edilmesi yönünde yeni bir düzen- leme  yapıldığı  nedenle  dava  konusu  edilen faturalara  bu  hususunun  ve  bu  düşüncelerinin yansıtıldığı saptanmıştır.

Yukarıda da izah edildiği üzere elektrik piyasasına mevcut  yasal  düzenlemeleri  ve  fiyatları  EPDK’nın belirleyip aracı kurum konumunda olan şirketlerin EPDK’nın  kurallarını  uygulamakla  yükümlü  olup davalı  şirketi  belirlenen  kuralları  değiştirme  yetkisi  yoktur.

Sonuç  olarak    Elektrik  enerjisi  dağıtım  ve  ücretin tahsili  4077  Sayılı  Yasanın  4/a  maddesinde belirtilen hizmet niteliğinde olmadığı,      Kayıp/kaçak    ihtilafın  idari  yargı  kapsamında  yer aldığı,tahsilat yapan  şirketlerin  elektrik faturasında belirtilen  ücretleri  ve  tarifeleri  belirleme  yetkisi bulunmadığı, faturada belirtilen fiyat ve tarifeleri ve kayıp  kaçakla  ilgili  düzenlemeyi  Enerji  Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlendiği,     Enerji  Piyasası  Düzenleme  Kurulunun  kararlarına karşı  ilk  derece  mahkemesi  olarak  Danıştay’da dava  açılması  gerektiği  neden  yazıl  ve  görsel  basında yer alan bigilerin yanıltıcı olduğu bilgileri - nize sunulur. Unutmayın ki   her birey evinde tüketici, iş yerinde satıcıdır. Sevgilerimle….